«Кугэрге» айдеме чоным пургедеш

М.Шкетан лӱмеш Марий национальный драма театрын коллективше уэш руш драматург Александр Вампиловын пьесыж дене пашам ыштыш.  Самырык режиссер Роман Алексеев икмыняр ий ончыч тудын «Утиная охота» произведенийже почеш «Сонар содомым» калыклан ончаш темлен ыле. Ынде  коллегыже, Алексей Ямаев, «Старший сын» пьеса почеш «Кугэрге» спектакльым сценыш лукто. Тудын премьерыж дене театрын тенийсе тургымжым петырыме. Ты пьеса тылеч ончычат мемнан дене шындалтын. Нылле ий утла ончыч возалтше произведений. Мо угыч тудын деке пӧртылаш таратен?
 
- Еш кокласе кыл нерген таче кумдан кутыраш жап шуын,- манеш Алексей шкеже.- Чылажат еш гыч тӱҥалеш, сандене тидым обществын тӱҥ ужашыжлан шотлыман. Вес могырым, тиде пьеса – актер-влаклан пашам ышташ сай материал. Мемнан самырык тукымна тудым модаш кушкын шуын.  
 
Действий  музыкант Сарафановын ешыштыже эрта. Тушко ӱдыр-влакым ужатен толшо да пытартыш автобус деч вараш кодшо кок рвезе пура. Йӱдым уремыш поктен ынышт лук манын, иктыже мыскарам ышта, пуйто суртозан шке жапыштыже ик-кок гана вашлийме ӱдырамаш деч шочшо эргыже ачажым кычал толын. Тидлан  Сарафанов ӱшана, кугэргыжлан шотла.
 
Спектакль тӱҥалтыштак музыка тургыжландарыше сӱрет лийшашым шижтара. Гармоньым шупшмо (шоктымо огыл, а чынжымак шупшмо) йӱк нӱшкӧ пила дене йыгыме семын чоным корен вола. Мый гын, семым кӧ келыштарен манын, вигак программыш ончальым. Режиссер шкеже. Спектакль мучко сем (тыште тунар семат огыл, мыняр йӱк) тӱрлӧ ситуацийыште действийым келгемдаш полша. Алексей, режиссер семын, произведенийын кӧргышкыжӧ пураш тыршыме годым шке шижмашыжым весылан ӱшанен кертын огыл, ты могырым  ӧрдыж гыч полышлан эҥертыде пашам ыштен. Но тӱҥалтыштак музыкын шижтарымыжым тиде кечын актер-влак тыгак тӱрыс почын пуэныт манме  чын ок лий ыле. Комедийысе драматический ситуацийлаште ончышын  чонжо пунчалалтме ок палдырне.
 
Образ-влак тӱрлӧ улыт. Павел Ефимовын Бусыгинже - шотан рвезе, но таче гына палыме лийме  Сильван (Алексей Тетерин) авантюрышкыжо ушна. Тидым вес семын от каласе, да тыгайым полдалге койышан еҥ веле ыштен кертеш. Сарафановын (Иван Смирнов) Васенька эргыже (Дмитрий Воронцов) ден Нина ӱдыржат (Людмила Казанцева)  кок тӱрлӧ улыт. Икымшыже школым веле тунем пытара, но шкеж деч 10 ийлан кугурак ӱдырамашым йӧратен шынден.  Д.Воронцов тидын марте ойыртемалтын палдырнен огыл ыле, но ты спектакльыште тудлан ончышо ӱшана. Ӱшана тудын модмо рвезын чонжо волгыдо йӧратымаш тул дене авалталтмылан. Илаш веле тӱҥалеш, нӧргӧ,  еҥ-влакын торжалыкышт денат ваш тӱкнен огыл. Тудын шижмашыжлан ӱдыр тыгак вашештышаш манын шона. Но   Наташа (Светлана Сандакова) рвезе дене модеш. Теве киношко билетлан колта. Но тиде жапыште вес пӧръеҥ (полдалге Сильва) дене вашлийшаш нерген кутырен келша. Тидым пален налмек, Васенькалан моткоч неле лиеш. Шомакат огеш кӱл, актерын шинчажым онченак, тидым умылет.
 
С.Сандакова ондакше ныжыл кумылан ӱдыр ден ӱдырамаш-влакын образыштым сайын чоҥышо семын ойыртемалтын. Но пытартыш жапыште  тудо йӱштӧ чонан героиньымат ӱшандарышын ончыкта. Тыгайрак ыле «Кайыккомбо кашташте» Альбинаже. А «Кугэргыште» тиде эше пеҥгыдеме. Тудын героиньыжын весым умылымо, чаманыме шижмашыже нигунарат уке, шонет.
 
Ӱдырамашын шокшыжо ыш шижалт Людмила Казанцеван ыштыме Нинан образыштыжат. Молан? Ава деч тидлан тунем шуктен огыл? Тудын колымекше, ача да шольыж дене илен. Тудлан пеш вашке суртышто ӱдырамашын пашаже вачӱмбаке возын. Саденак 19 ияшак марлан каяш тореш огыл. Йӧрата мо марий лийшашыжым, шкеж деч кугурак ийготан лётчикым? Уке, векат.  Вашлиеш иктаҥашрак Бусыгиным. Тудо изажак манын,  чонжо дене огеш ӱшане. Но ачаже тыгай лийын кертме нерген увертара: лийын тудын ӱдырамашыже. Шижалтеш, ӱдырын кӧргыштыжӧ волгыдо тулойып чолгыжалта. Но актриса тидым тӱжваке ынеж лук. А Павел Ефимов,  мӧҥ гешла, ӱдыр келшен шичмым огеш шылте. Тудо илалше Са¬рафановымат эргыч омыл манме дене сусырташ лӱдеш. Тыгодымак ты ешеш вес амал денат кодаш тореш огыл – Нинан пелашыже семын.
 
Ниналан куштылго огыл. Вет тудо ачажым филармоний гыч паша гыч колтымым пала. Но, тудын чонжым сусырташ огыл манын,  палыдымыла коеш. Иван Смирновын геройжым ончышо, чынжымак, чамана. Йочаже-влаклан, ынде тудлан нуно кумытын улыт, репетицийыш каем манын, эрденак лектын кая. Но ончыкылык веҥыже дене вашлиймаште чылажат тӱжваке лектеш. Кудимов (Эдуард Яковлев), кушто тендам ужынам манын шарналташ тӧчышыла, луктын пышта: колышым тойымо годым шоктышо-влак коклаште. Музыкант вийдымыш савырна, шкенжым арален налын огеш керт. Тӱҥалтыште йоҥгалтше музыка умбакыже лач тиде геройын чонжым савырышаш ыле. Ты комедийыште чынжым гын - тудын илыш трагедийже. Иван Смирнов пытартыш гана модмо «Мӱкш отар» спектакльыште ондаксе деч весе ыле.  Петр кугызан рольым чоҥышыжла, тудын геройын кӧргӧ чонжо дене илаш тыршыме шижалте. «Кугэргыштат»  тудо ондаксе семын  тӱжвал эмоций дене ыш серлаге, айдемын кӧргыштыжӧ, чоныштыжо мо ышталтмым ончыкташ тыршыш.  Но спектакль гыч спектакль ыш тудо утларак келгемеш манын шонымо шуэш.                            
 
Пьеса материаллан поян, актер-влаклан уло мо дене пашам ышташ. Но ала-кудо татыште нуно ончышым кучен огыт шукто, тӱткыш йомеш. Действий  верыште шогымымла чучеш, динамика огеш сите. Икымше ужаш жап  шот денат кужун шуйна, нойыктара. Адакше действий уремыште да ик пӧрт пачерыште эрта гынат, тудо условно веле шелалтын. Тидланат шинча тунемеш.  Декораций проста, сценыште уто арвер уке (да тудо огешат кӱл), сандене зрительым лач модмо дене кучен кертман. Тиде, мутат уке, куштылго огыл. Тышке шуаш – режиссер ден актер-влакын тӱҥ шонымашышт. Сценыште модмо спектакль, мутлан, кинофильм деч тидын денак ойыртемалтеш: тудым кажне гана келгемдаш лиеш.
 
Тыгай  пашам сценыш лукташ кӱлеш. Айдеме ден айдеме, еш кокласе кыл, икте-весым умылаш тыршыме шотышто эре ушештарен, шижтарен шогыман.
 
С.БЕЛКОВА.

"Марий Эл" газет. 2011 ий 28 май

 

Афише

10 декабрьыште /шм/ -
Премьера
Осал чоялык да йöратымаш
16.00 шагатлан
Билетым налаш  

11 декабрьыште /рш/ -
Лесная сказка
11.00 шагатлан 
Билетым налаш   

17 декабрьыште /шм/ -
Юмынӱдыр
16.00 шагатлан
Билетым налаш  

18 декабрьыште /рш/ -
Большое сердце маленького Хрю
14.00 шагатлан 
Билетым налаш  

25 декабрьыште /рш/ -
Большое сердце маленького Хрю
10.00 шагатлан - билетым налаш  
14.00 шагатлан - билетым налаш  
17.00 шагатлан - билетым налаш
 
29 декабрьыште /из/ - 
У Ий пайрем концерт
18.00 шагатлан 
Билетым налаш  

У ий дене!

3 январьыште /кш/ -
Йöратымаш да кöгöрчен-влак
16.00 шагатлан
Билетым налаш  

4 январьыште /вр/ -
Алиса, Анфиса, Аниса
16.00 шагатлан
Билетым налаш 

5 январьыште /из/ -
Эх, кушто ӱдырым муаш?..
16.00 шагатлан
Билетым налаш

6 январьыште /кг/ -
Марий ёлко
Чоя рывыж
10.00 шагатлан
Билетым кассыште налман 

7 январьыште /шм/ -
Поро пошкудо - пел кудо
16.00 шагатлан
Билетым налаш 

8 январьыште /рш/ -
Ойырледа? Огына ойырло!
15.00 шагатлан
Билетым налаш 

22 январьыште /рш/ -
Пысман корем
15.00 шагатлан
Билетым налаш 

27 январьыште /кг/ - 
Марий Элын калык арт., РФ-н сулло арт.
Иван Смирновын 
концертше
18.00 шагатлан 
Билетым налаш  

31 январьыште /кш/ -
Кресӱдыр
18.00 шагатлан
Билетым налаш  

Театр касса 11.00 гыч 19.00 шаг. марте пашам ышта,

14.00 гыч 15.00 шаг. марте - кечывал каныш,
шочмын - каныш кече. 

Билетым  45-16-04, 78-13-78 (касса),
тыгак
89371131952 (Алиса),
89278843375 (Елена) 
34-33-75 (Татьяна)
телефон-влак дене бронироватлаш лиеш.

Виртуальный тур

Йоднеда? Йодса

Те театрын кеч-кудо пашаеҥжылан йодышдам пуэн кертыда, но тыгодым кӧлан йодышым пуынеда – ончыкташ ида мондо. Йодышдам тудлан ончыктена.

Нажмите на изображение, чтобы его изменить

Тенийлан лӱмгече

 
20 октябрьыште
Марий АССР-ын сулло арт.
(1926-1982) -
90 ий 
 
13 ноябрьыште
Марий АССР-ын калык арт.
(1931-2007) -
85 ий 
 
 




Если у Вас есть вопросы или предложения по поводу работы сайта, можете написать администратору: web@shketan.ru
MariRussian (CIS)English (United Kingdom)