Мыйым маныт чыланат “курчак”

Муро гыч нине мут-влак актриса Раиса Макарован илыш тамгаже улыт
Чынжымак, тачат Марий Элын калык артисткыже Раиса Макарова курчак гаяк. Самырык годсыж гаяк чулым койышан, мыскараче кумылан, изи капшылан келшыше йытыра чурийвылышан. Тудым курчак семынак ӧндал колтымо шуэш.
Жапше годым В.Регеж-Горохов ден В.Куприяновын "Шуматкечын - мончашке" спектакльлан возымо "Каласал мыланем, Онар" мурышт калыкыште туге шарлен каен, эсогыл тудым йоҥгалтарыше актрисым, Фенян рольжым модшо Р.Макаровам, У Торъял унагудо гыч колтен огытыл. "Курчакдам" муралтеда, вара лектыда", - ойленыт тусо пашаеҥ-влак гастроль дене мийыше Раисалан. Да тыге кажне гана. Тунам Пётр Эсеней-Рыбаковын пьесыж почеш М.Шкетан лӱмеш Марий театрыште шындалтше ты спектакль чот йӧратыме лийын, эреак аншлаг дене каен. Лач тудо да "Каласал мыланем, Онар" муро Раиса Макаровалан лӱмым конденыт да паша верым пеҥгыдемденыт, актриса профессийым ӱмырашым ыштеныт.
Такшым Шернур районысо Изи Илешъялеш шочын-кушшо ӱдыр, ончыч Токтамыж кандашияш, вара Шернур кыдалаш школлам тунем лекмекыже (кум ий тунемшаш кыдалаш шинчымашым чолга Рая кок ийыште налын) Йошкар-Оласе культпросветучилищыш балет артистлан пурынеже улмаш. Но тудым «йолыштет подъём уке» манын налын огытыл. Молан дыр, но вес отделенийышкат пураш темлыше нигӧ лийын огыл. Тыге Рая тунамсе «модный» профессийлан Семёновкысо торгово-кооперативный училищыш каен. Тунеммаштат, спортыштат, художественный самодеятельностьыштат эре ончылно улшо ӱдырын ик ойыртемже лийын: тудо эре мурен. Училищым пытарымеке, кевытыш огыл, а Йошкар-Оласе  Усталык рӱдерыште мурызо-влакын курсышкышт каен. Тыгодым лач «Марий Эл» мурышо да куштышо ансамбль конкурсым увертарен. Рая тергымашым эртен, тудын гай 2-шо альт ӱдырамаш йӱк пеш кӱлешан улмаш.
Аважын гаяк виян, яндар йӱкан Р.Макаровам идалык гыч музучилищысе вокальный отделенийыш налыныт. Ӱдыр тунемме деч посна кас еда Шкетан театрыште вургемым сакалтылшылан пашам ыштен. Лач тышан тудым театрын ятыр комедийым пеш чаплын шындыше режиссёржо Н.В.Лузгинов «кучен». Тыге икымше роль, Шабдар Осыпын пьесыж почеш шындыме «Кориш» спектакль гыч пионер Павыл, шочын. Тиде 1972 ий ноябрьыште лийын. Самырык студенткын модмыжо Пётр Эсенейлан моткоч келшен да тудо возен пыштыме «Шуматкечын - мончашке» пьесыжым, угыч тӧрлен, лӱмын Раялан келыштарен.
Тиддеч вара театр илыш тӱҥалын. Роль почеш роль, гастроль почеш гастроль. Йот эллаже, ӧрдыж кундемлаже, а республикыжым ойлыманат огыл, марий манмыла, тореш-кутынь коштын пытарыме. Мыняр еҥ дене палыме лийме, мыняр у мурым тунемме!
- Эше кодшо курымысо 70-шо ийлаштак Мишкан селаште илыше Онисан, фамилийжым ынде монденам, аваже ик йӱдыштӧ Пошкырт вел марий-влакын ик сылне мурыштым туныктыш, - каласкала Марий Элын калык артисткыже Раиса Макарова. – Тачат тудым йоҥгалтарем. Концертлаште эре ик тӱрлым мураш ом йӧрате.
Сандене теве шкежат такмак-влакым возкала. «Перестройкыжым» шарнеда дыр? Тудлан мутым Раиса Васильевна шке келыштарен. А рольжо-шамыч оҥайрак лийышт манын, тыглай еҥ-влакым эскерен. Жапше годым марий вате-влакын койыш-шоктышыштым сайракын пален налаш Йошкар-Олаште эртаралтше Марий касышкат коштын.
Эре паша да паша. М.Шкетан лӱмеш Марий национальный драма театрыште 39 ий ыштыме жапыште Раиса Васильевна шӱдӧ наре образым чоҥен, кече еда, манаш лиеш, тӱрлӧ еҥыш савырнен да кажныштын куанже ден ойгыжым шӱм-чонжо вошт колтен. А Васличаже (Ф.Буляков, «Ныл кувалан ик сӱан»), Проска кокайже (А.Чебанов, «Проска кокай ӱдыржым марлан пуа»), Ведасиже (Н.Арбан, «Кеҥеж йӱд»), Наставийже (Л.Яндаков, «Йӧратымаш? Йӧратымаш! Йӧратымаш...») да мыскара кумылан ятыр рольжо калыкым воштылтен, тыгодымак шонаш таратен, илаш вийым ешарен да ешара.
Раиса Васильевнан еш илышыже нерген пален налаш тыршымемлан артистка шыргыжале гына:
- Паша шуко лийын, еш илышым чоҥаш жап кодын огыл.
Лийыныт таҥ-влакат, еш илышым пырля чоҥаш шонышат икте веле огыл улмаш. «Мый - эре пашаште, кум тылзе дене гастрольышто, а пелаш – мӧҥгыштӧ. Але вара ӱмыр мучко эре тыге мыйым вучен илышаш?» - пелашлан ойырышаш еҥжым чаманен самырык актриса. Да адакше неле-йӧсым чытен, ончен куштымыжлан да туныктен лукмыжлан тауштен, аважлан полшаш вашкен. Ака-шӱжарланат тудын эҥертышыже кӱлын, вет ачаже сар гыч сусырген пӧртылын да Раян идалыкат пелаш улмыж годым ош тӱня дене чеверласен. Самырык аваже ныл изи икшыве дене тулыкеш кодын. Изинек шке вийлан гына ӱшанен кушшо ӱдырын илышыштыже ончыл верым паша налын.
- Жап моткочак писын эрта улмаш, - самырык годсо фотографий-влакым ончен шинчымына годым пелештыш Раиса Васильевна. - Кунам пашат уло да тудо эше чонетлан келшыше,  тунамже – кок пачаш писынрак. Ик сценыште марий калыкын пагалыме да йӧратыме артистше-влак Георгий Пушкин,  Иван Матвеев, Виктор Бурлаков, Геннадий Копцев, Аркадий Орлов, Андрей Андриянов, Юрий Рязанцев, Иван Никитин, Юрий Иванов, Любовь Булычёва да моло денат модаш пиал логалын. Тӱҥалше артисткылан полшаш тыршеныт. Поснак Мария Николаевна Сапожникова ден Галина Николаевна Иванова-Ямаева кӱлеш семын виктарен шогеныт. Нунын каҥашышт деч вара сценыш лекмекем, куштылгылыкым шижынам. Да тачат сцена мыйым чер дечат, моло уто шонымаш дечат эмла.
Кызыт Раиса Васильевна у спектакльлан ямдылалтеш. Тудлан Ильгиз Зайниевын «Люстра» пьесыже почеш ямдылыме спектакльыште Пӧклан рольжым ӱшанен пуэныт.
«Мо кӱлеш эше артистлан? – ойла Марий Элын калык артисткыже Раиса Макарова. – Эше иктаж лу ийым театрыште ышташ ыле, теве тиде – кугу пиал».
А.Эманова.

"Марий Эл", 2011 ий 26 март

 

Афише

2 декабрьыште /кг/ - 
Сӧсна поминка
18.00 шагатлан 
Купить билет 

4 декабрьыште /рш/ - 
Премьера
Эргымлан кузык
16.00 шагатлан 
Купить билет 

6 декабрьыште /кш/ -
В некотором царстве
11.00 шагатлан 
Купить билет   

10 декабрьыште /шм/ -
Премьера
Осал чоялык да йöратымаш
16.00 шагатлан
Купить билет  

11 декабрьыште /рш/ -
Лесная сказка
11.00 шагатлан 
Купить билет   

17 декабрьыште /шм/ -
Юмынӱдыр
16.00 шагатлан
Купить билет  

18 декабрьыште /рш/ -
Большое сердце маленького Хрю
14.00 шагатлан 
Купить билет  

25 декабрьыште /рш/ -
Большое сердце маленького Хрю
10.00 шагатлан - купить билет  
14.00 шагатлан - купить билет  
 
29 декабрьыште /из/ - 
У Ий пайрем концерт
18.00 шагатлан 
Купить билет  

У ий дене!

3 январьыште /кш/ -
Премьера
Йöратымаш да кöгöрчен-влак
16.00 шагатлан
Купить билет  

Театр касса 11.00 гыч 19.00 шаг. марте пашам ышта,

14.00 гыч 15.00 шаг. марте - кечывал каныш,
шочмын - каныш кече. 

Билетым  45-16-04, 78-13-78 (касса),
тыгак
89371131952 (Алиса),
89278843375 (Елена) 
34-33-75 (Татьяна)
телефон-влак дене бронироватлаш лиеш.

Виртуальный тур

Йоднеда? Йодса

Те театрын кеч-кудо пашаеҥжылан йодышдам пуэн кертыда, но тыгодым кӧлан йодышым пуынеда – ончыкташ ида мондо. Йодышдам тудлан ончыктена.

Нажмите на изображение, чтобы его изменить

Тенийлан лӱмгече

 
20 октябрьыште
Марий АССР-ын сулло арт.
(1926-1982) -
90 ий 
 
13 ноябрьыште
Марий АССР-ын калык арт.
(1931-2007) -
85 ий 
 
 




Если у Вас есть вопросы или предложения по поводу работы сайта, можете написать администратору: web@shketan.ru
MariRussian (CIS)English (United Kingdom)