Иванова-Ямаева Галина Николаевна
РСФСР-ын сулло артисткыже (1988),
Марий АССР-ын сулло артисткыже (1977),
МАССР Кугыжаныш премийын лауреатше  (1977),
Олык Ипай л
ÿмеш Марий комсомол премийын лауреатше (1970),
Йыван Кырла театр премийын лауреатше (1999, 2000),
Йошкар-Олан Почетный гражданинже (1991)

 

 

«Театрыште модман огыл, а илыман»,—
ойла Россий Федерацийын сулло артисткыже Галина Иванова-Ямаева.


Параньга районысо Штрамарий ялыште илыше Ивановмыт ешыште куд икшыве кушкын. Тÿҥалтыш класслаште туныктышылан пашам ыштыше Татьяна Васильевна кугурак ÿдыржымат шке профессийже дене колтынеже улмаш. Аван шомакшым колыштын, Галина документшым Н.К. Крупская лÿмеш Марий кугыжаныш пединститутыш наҥгаен. Но Кугу Пумарий школышто физкультурым туныктышо Юрий Иванович Рязанцев (варажым Москошто пырля ик курсышто тунемыныт, МАССР-ын калык артистше) Галина деке велосипед дене кудал толын да артистлан тунемаш ÿжын. Чолга ÿдыр кок кечыште ямдылалтын да кугу ÿшан деч посна экзаменым кучаш каен. «Артист-влак тыгай мотор улыт да, садак мыйым, арава чурияным, простам огыт нал. А вес гана, тунем толмекышт, «Мыят нунын дене пырля экзаменым сдатленам» манын ойлаш тÿҥалам. Каем. Кеч палаш тÿҥалам, кö, илен-толын, артист лиеш»,— тыге шке семынже шонен ÿдыр. Чолга паша кумыл ден ура шÿм-чон артистка лияш ÿжыныт, да варажымат лач нунак Галина Николаевнам у деч у сомыллан кумылаҥденыт, лÿмлö еҥыш савыреныт.
Г. Иванова-Ямаеван М. Шкетан лÿмеш Марий национальный драме театрыште шуктымо пашажым кÿкшын акленыт да кызытат порын шарнат. Сценыште мастарлык, пÿртÿсын пуымо талант да актёр-влакын сай школышт деч посна сеҥымашыш от шу. Но кеч-кунамат тыглай Айдеме лийын кодман. Таче Галина Николаевнам лач тыгай улмыжлан кöра тÿнямбалсе театр аланыште пагалат. Мемнан денат тудо чон почын мутланыш.

— Галина Николаевна, Те марий драма театрыште 37 ий пашам ыштенда? Шинчаончылныда мыняр тукым кушкын?
— Мыланем Анастасия Тихонова, Тимофей Григорьев, Анастасия Страусова, Иван Якаев, Степан Кузьминых, Георгий Пушкин дене пырля пашам ышташ пиал логалын. Театр пашалан кÿшыл шинчымашым налын толынна гынат, Марий театрын шке йÿлаже иланен шуктен ыле. Театр марий еҥын тÿжвал тÿсшым, койышыжым ончыкта, тыгак кажне артист тунам личность лийын. Кызытат тыгак.
Вара вес тукым ыле, мемнан деч ончыч театр шинчымашым налше артист-влак - Римма Руссина, Виктор Бурлаков, Майя Романова, Иван Никитин, Иван Матвеев, Мария Сапожникова, Анисия Фёдорова да молат ыльыч. Иктышт Ленинградысе студийым, весышт Йошкар-Оласе музучилище пелен театр студийым пытареныт.
1965 ийыште ме латкудытын тунем толна. Кызытат «Тендан студийда виян ыле» манын ойлат. Шукынрак улына да вес вере каен ышна пыте, изи пашадар гынат, чылан гаяк театрыште ыштышна. Тиде – Василий Горохов, Андрей Андрианов, Тамара Степанова, Лида Комарова, Валентин Петухов...
Мемнам вес тукым алмаштыш. Юра Алексеев, Нина Османова, Нина Паклюсева да молат тольыч. Чаманаш веле кодеш: ты студий гыч ик актерат тачылан театрыште кодын огыл. Вес студийысе самырык талантна-шамыч – Вася Домрачев, Иван Смирнов, Рита Медикова, Тоня Антонова, Олег Кузьминых... – Москосо ГИТИС-ым тунем пытарышт да пашашке кыртмен пижыч. Нунын деке Москосо Шепкин лÿмеш театр институтым тунем лекше ÿдыр-рвезе-влак ушнышт.
— Театрыште артист-влакын вияҥмаштышт, Тендан шонымаште, мо ик эн кÿлешан верым налеш?
— Эн тÿҥжö – сай драматургий лийшаш, чапле пьеса-влак кÿлыт. Ончыч театрланна Арсий Волков, Николай Арбан, Пётр Эсеней, Константин Коршунов возен шогеныт. Руш классика сай спектакльлан поян. Тушто артист шкенжым чот почын кертеш. Сай драматургий дене театрат кушкеш.
Шукерте огыл чуваш режиссёр Валерий Яковлевым саламлаш мийышна. Куанен ончен шинчышым: театрыште труппа моткоч кугу, мемнан деч ончыч тунем пытарыше-влак кызытат тыштак тыршат. Тиде моткочак сай да театр виян лийже манын ышталтеш, шонем. Мутат уке, самырык-влак кугурак-шамыч деч тунемшаш улыт. Ты шотышто режиссёрна С.И. Ивановын вес еҥым пагалаш тныктымыжым эре шарналтем. Самырык-влак толынна гына. Мый кугурак артист дене дублёр улам гын, тудо тыге ойла ыле: «Галина, тый сайрак модат. Но мый премьерышке тудым, кугуракым, лукшаш улам. А тый тунемшаш улат. Нимогай öпке ынже лий». Мый тыгакак лийшаш шонем.
— А Те, Галина Николаевна, ятыр режиссёр дене пашам ыштенда. Тÿрлö режиссёр толмо дене, Тендан шонымаште, артист кушкеш але, мöҥгешла, вияҥашыже чарак веле лиеш?
— С.И. Иванов деч вара С.С. Кириллова тольо. Тудын дене рольым моткоч йöратен чоҥем ыле. Ик жап мемнан дене Н.В. Лузгинов ыштыш. Вара В.А. Пектеев дене пырля тыршыме. Тылеч посна вес кундем гыч ÿжмö режиссёр-влакат лийыныт. Артист мыняр режиссёр дене пашам ышта, тунар пайдале. Кажныжын шке йöнжö. Кузе ойлат, эре икгай кочкыш шерым тема, тÿрлö кочкыш оҥайрак. Тыде тыгак огыл мо?
— Те калык чоным С. Николаевын «Салика» пьесыж почеш шындыме спектакльыште чоҥымо рольда, Салика дене, тарватенда да ушеш кодында?
— «Салика» спектакльым 1967 ий гыч тÿҥалын, иктаж кандаш ий модна. Лида Комарова дене дублёр лийынна. Тиде комедийын рольыштыжо нимогай тугай нелыже уке. Конешне, эше «Саликам» кузе шындат. Тунам режиссёр С.И. Иванов ыле, драма сынже шукырак лийын. Южгунам Салика койышланен коштшо ÿдыръеҥ семын гына ончыкталтын. Кызытсе постановка уда огыл. «Саликам» марий зритель йöрата – тиде тудын классикыже. Икана буфетыш чайым йÿаш куржын пуренамат, ик еҥын ты спектакльым латшымше гана ончем манмыжлан моткоч öрынам ыле.
— Артистлан южгунам рольым чоҥаш путырак неле лиеш. Тыгайжым шарнеда мо?
— Кунам драматургийыште нимо уке, шонет, нимом модаш, тыгай шомакат эше уло — «голубая героиня», тыгай рольым пуат гын, тунам неле. Кöргö чон дене кучедалмаш, конфликт, оҥай ситуаций уке улыт гын, кузе почын пуаш манын öратат, садлан чонлан йöсын чучеш. Шукыракшым мылам драмысе материал дене пашам ышташ логалын, тиде лишылрак. Шÿм-чоным пунчалын модмаш келша. Поснак кусарыме произведенийласе герой-влакын илышышт чоным туржыныт. Тиде — Т. Уильямсян «Языкан йÿд» («Трамвай «Желание») гыч Бланшын, Ф.-Г. Лоркан «Пачемыш пыжаш» («Дом Бернарды Альбы») гыч Мартирион, А. Пудинын «Пыжаш» («Очаг») гыч Оклий куван, Б. Брехтын «Мамаша Кураж и её дети» гыч Катринын. Пытартышыжым моткоч йöратем. Катрин — соҥгыра, рольышто ик мутат уке, шомак шеҥгелне шылаш ок лий, зрительым от ондале, сандене модман огыл, а уло чоным кÿрыштын илен лекман, тыште тÿҥалтыш гыч мучаш марте шоя лийшаш огыл. Театрыште модман огыл, а илыман.
— Йöратыме роль-влак ятырак лийыныт...
— Йöратенам рвезын рольжым. «Кориш» спектакльыште  (Шабдар Осып) - Коришым, «Пиалан ваштар-влак» (П. Эсеней) – Мишукым да молымат чоҥенам. Илалше еҥымат самырыкак модаш, шкем терген ончаш логалын. Режиссёр О. Иркабаев диплом спектакльыштыже — «Последний срок» (В. Распутин) – шке ÿдыржым эре вучышо Аннан рольжым ÿшаныш.
Икымше пашат огеш мондалт – «Ош йÿксö» спектакльыште Тонян рольжо ыле. «Порсын лÿҥгалтышыште» (Ю. Байгуза) Ава, «Алдиарыште» Тяви, Л. Яндаковын «Тулык аваштыже» Маюк, «Шоҥго ÿдырын мурыжо» (В. Филиппов) спектакльысе Ониса да моло героинямат чоныштем илат.
— Мурым йоҥгалтараш шуко логалын?
— Комедийыште, моло жанрыштат муро-влак лийыныт. Но утларакшым шке семынем мураш йöратем. Ондак, чыла спектакльым шарнен, мурем ыле. Поснак чодыраште але садышке каем да муралтем. Кызытше чонемлан духовный манме сем лишылрак улыт, вет кызытсе тÿҥ пашам — черле-влаклан полшаш (милосердий шÿжар).
— Сулен налме канышыш каенда гынат, калык Тендан поро шинчаончалтышдам шарна, рольым устан да мастарын чоҥышо артист семын ушеш кодында. Адакшым ынде театрыште Алексей эргыда режиссёрлан тырша...
— Мыланем шкемын шуктымо пашам нигунам келшен огыл, эре тунемаш да кушкаш шоненам. Тиде тыгак лийшаш, очыни. Роль шочмешке, эре шонет, орланет, варажымат... Театр эре öрыктарышаш. Сандене эргым декат кугу йодмаш. Шкемымат чаманен омыл (эсогыл актриса Мария Сапожникова «Репетицийже годым молан чонетым тынар пытарет?» манеш ыле), тудланат мый дечем чотак логалеш.

Эльвира ЕНДЫЛЕТОВА.

«Кугарня» газет, № 48, 2009 ий 27 ноябрь.


        

 

Афише

10 декабрьыште /шм/ -
Премьера
Осал чоялык да йöратымаш
16.00 шагатлан
Билетым налаш  

11 декабрьыште /рш/ -
Лесная сказка
11.00 шагатлан 
Билетым налаш   

17 декабрьыште /шм/ -
Юмынӱдыр
16.00 шагатлан
Билетым налаш  

18 декабрьыште /рш/ -
Большое сердце маленького Хрю
14.00 шагатлан 
Билетым налаш  

25 декабрьыште /рш/ -
Большое сердце маленького Хрю
10.00 шагатлан - билетым налаш  
14.00 шагатлан - билетым налаш  
17.00 шагатлан - билетым налаш
 
29 декабрьыште /из/ - 
У Ий пайрем концерт
18.00 шагатлан 
Билетым налаш  

У ий дене!

3 январьыште /кш/ -
Йöратымаш да кöгöрчен-влак
16.00 шагатлан
Билетым налаш  

4 январьыште /вр/ -
Алиса, Анфиса, Аниса
16.00 шагатлан
Билетым налаш 

5 январьыште /из/ -
Эх, кушто ӱдырым муаш?..
16.00 шагатлан
Билетым налаш

6 январьыште /кг/ -
Марий ёлко
Чоя рывыж
10.00 шагатлан
Билетым кассыште налман 

7 январьыште /шм/ -
Поро пошкудо - пел кудо
16.00 шагатлан
Билетым налаш 

8 январьыште /рш/ -
Ойырледа? Огына ойырло!
15.00 шагатлан
Билетым налаш 

22 январьыште /рш/ -
Пысман корем
15.00 шагатлан
Билетым налаш 

27 январьыште /кг/ - 
Марий Элын калык арт., РФ-н сулло арт.
Иван Смирновын 
концертше
18.00 шагатлан 
Билетым налаш  

31 январьыште /кш/ -
Кресӱдыр
18.00 шагатлан
Билетым налаш  

Театр касса 11.00 гыч 19.00 шаг. марте пашам ышта,

14.00 гыч 15.00 шаг. марте - кечывал каныш,
шочмын - каныш кече. 

Билетым  45-16-04, 78-13-78 (касса),
тыгак
89371131952 (Алиса),
89278843375 (Елена) 
34-33-75 (Татьяна)
телефон-влак дене бронироватлаш лиеш.

Виртуальный тур

Йоднеда? Йодса

Те театрын кеч-кудо пашаеҥжылан йодышдам пуэн кертыда, но тыгодым кӧлан йодышым пуынеда – ончыкташ ида мондо. Йодышдам тудлан ончыктена.

Нажмите на изображение, чтобы его изменить

Тенийлан лӱмгече

 
20 октябрьыште
Марий АССР-ын сулло арт.
(1926-1982) -
90 ий 
 
13 ноябрьыште
Марий АССР-ын калык арт.
(1931-2007) -
85 ий 
 
 




Если у Вас есть вопросы или предложения по поводу работы сайта, можете написать администратору: web@shketan.ru
MariRussian (CIS)English (United Kingdom)