Данилов Сергей Ксенофонтович
Марий Элын сулло артистше (2013)

Сергей Данилов 1977 ий 24 январьыште Морко район, Кораксола ялыште шочын. Шÿргыял кыдалаш школым тунем пытарымек, М.С.Щепкин лÿмеш Кÿшыл театр училищыш (институтыш) пурен да 1998 ийыште, театр образованийым налмек, М.Шкетан лÿмеш Марий кугыжаныш драме театрыш пашаш толын.
Сергей Данилов – шкешотан актёр, тудын репертуаржат ынде поян: тушко руш, йот элласе классик, тыгак марий драматург-влакын произведенийлашт почеш шындыме спектакльлаште тÿрлö роль пурен. Дамис (Мольер, «Тартюф», 1998), Сану (М.Шкетан, «Ачийжат-авийжат», 1998), Виталий (В.Филиппов, «Шоҥго ÿдырын мурыжо», 1998), Мичуш (Н.Арбан, «Кеҥеж йÿд», 2001), Метрий (Ш.Башбеков, «Кум кечылан у кува», 2003) – теве икмыняр рольжо.
Эреак уым кычалаш тыршымыже, тÿрлö образым тÿрлö семын чоҥымо кумылжо тудын пытыдыме, актёр шкенжым сценыште эрыкын куча – тидыжак геройын илышыж дене илаш полша. Тыгак чоҥалтыныт роль-влак «Эреҥер» (А.Пудин, 1998), «Салика» (С.Николаев, 2004), «Кронуш» (А.Петров, 2005), «Кожла кокласе омо» (В.Шекспир, 2006) спектакльлаште. Поснак ойыртемалтшын, мастарын ыштен тудо Тимошкан (А.Волков, «Каче-влак», 2005), Григорийын (Ф.Буляков, «Эрта ÿмырем, кодеш кумылем...», 2008), Йыванын (М.Шкетан, «Ачийжат-авийжат», 2008), Шайдуллинын (Ю.Соловьёв, «Йыван кырла», 2009) рольыштым. Актёр Сергей Данилов комический, тыгак драматический рольымат моштен чоҥа. Кажныштыже тудо ондаксым ок ушештаре, шкешотан улмыжым ончыкта, геройын образышкыже, манмыла, пÿтынек пурен кая.
Актёр концертлаштат усталыкшым да мастарлыкшым кумылын ончыкта. Шÿвырым шоктен моштымыжлан кöрак театрын концерт программыже утларак поян лийын. Сергей Данилов 2004 ийыште Словакийыште эртыше шÿвырзö-влак фестивальыштат участвоватлен. Весат тудын мастарлыкшым пеҥгыдемда: шÿвырым ыштыме йöным тÿрыс рашемден, тиде семÿзгарым ынде шкеак ямдыла.
Спортыштат тале улмыжо коеш – ик гана веле огыл профсоюз рескомын Почётан грамотыж дене палемдалтын.
Театр искусствым вияҥдымашке изи огыл надырым пыштымылан Сергей Ксенофонтович Данилов 2004 ийыште Марий Эл Республикын культура, печать да национальность-влак паша шотышто министерствыжын Почётан грамотыж дене палемдалтын. Марий национальный культурым арален кодымаште да вияҥден колтымаште тыршымылан тудлан 2008 ийыште Марий Эл Республикын Кугыжаныш Погынжын Почётан грамотыжым кучыктымо.

 


Рия-рия шÿвыржым таче кö гын шокталта?

 

Чынжымак, марий калыкын моткоч тошто, жаплыме, йöратыме тиде семÿзгаржым шоктышо еҥ таче пеш шагал. А вет шке жапыштыже тудын деч посна ик пайремат эртен огыл. Шÿвырзым ял калык пагален. Таче шоктышыжым эше муаш лиеш гын, И.Шабердин, А.Рыбаков гай пагалыме да мастар еҥ-влак деч вара тудым шке гыч ыштышыжым республикыштыжат парня дене шотлен луктын кертына. Йошкар-Олаште ик самырык еҥым веле ончыкташ лиеш. Самырык улмыжат куандарыде огеш керт. М.Шкетан лÿмеш Марий кугыжаныш драма театрын артистше Сергей Данилов театрыште роль-влакым чоҥымо дене пырляк ты семÿзгарым шокташ да вара тудым ышташ кумылаҥын.
-  Сергей, шÿвырым йöратыме кумыл кузе шочын?
- 2005 ийыште режиссёрна Василий Домрачев «Салика» спектакльым шындаш тÿҥалын. Сÿан, пайрем сценылам сайын почын пуаш манын, Искандаров лÿмеш капелла гыч Эчан Малининым театрыш шÿвыр шокташ ÿжын. А мый тунам, сайынжак огыл гынат, шиялтышым шоктенам. Режиссёрна  йöн улмо годым шÿвыр дене оҥараш тунем кодаш темлыш. Икмыняр рвезе эр еда Малинин деке тунемаш кошташ тÿҥална. Эн нелыже - шÿлышым кучен мошташ тунемаш кÿлын. Эркын-эркын ызгаш, йÿкым лукташ тунемна.
- Йодде ом чыте: шÿвыр денже чынжым гын оҥарат але ызгат?
- Такшым шÿвыр дене  оҥарат,  но ызгат манашат келшен толеш. Шÿвыр йÿкшö ызгыме семынак лектеш. Мутлан, «Мÿкш отар» постановкыштат мÿкш отарын шÿлышыжым сценыште кок шÿвырым ызгыктыме гочак ончыктенна. А икмыняр шÿвыр лиеш гын, эшеат сылныракын шокта, мÿкш отарыш логалметлак чучеш.
- Марий шÿвырым шоктымо мастарлыкым те эсогыл Словакийыштат ончыктенда вет?
- Тунамак Словакийыш латиндешымше тÿнямбал гайдовский фестивальыш каяш йöн лектын. Режиссёрын темлымыж почешак пел ий жапыште ты семÿзгарым сайынрак шокташ тунемна, икмыняр номерым ямдылышна да тушко мийыше калыкым öрыктарышна. Лач тунамак мыйын шонымаш лектын: шке гыч тудым ыштен ом керт мо? Эчан Малининын темлымыж почеш Йошкар-Олаштак илыше тале шÿвырзö да кидмастар Александр Рыбаков деке мийышым. Тудо тунам «Чодыра сем» ансамбльыште шоктен. Шÿвырым ышташ  лач тудын деч тунемынам.
- Актёр пашаште рольым тунемаш тугакшат жап шуко кÿлеш, а тый эше шÿвырым ышташ кумылаҥынат. Игнатий Шабердинын монографийыштыже возымо семын, тудым ышташ куштылгын чучеш гына. Вет ты семÿзгар эсогыл вич ужаш гыч шога, кажныжым посна да моштен ыштыман…
- Чынак, южо еҥ тудым ышташ нимо неле уке манеш, очыни. Но тиде чын огыл. Икымше шÿвырым мый, Александр Петровичын шÿвыржым ончен, ломбо гыч ыштенам, но шÿвыроҥ деч посна. Туныктышем тунам мокталтен. Словакийыш каяш шÿвыроҥжым лач Александр Петровичак пуэн. Моткоч кугу тау тудлан. Словакийыште мастер-класслаште лийынна, моло калыкын тыгайракак семÿзгарже дене палыме лийынна. Режиссёрнан темлымыж почеш икымше шÿвырем словак-влаклан пöлекленна. А толмеке, Александр Петрович деч шÿвыроҥым ышташ тунемынам. Тиде - чытышым йодшо пеш неле паша. Ушкалын шондыгалтаж гыч ыштенам. А такшым тидлан шоҥгырак ушкалым ойырыман. Яллаште кычалаш логалеш. Ончыч Йошкар-Оласе шыл комбинатыш коштынам. Но шондыгалтам мумо  - тиде тÿҥалтыш веле. Тудым эше пеш кужун ямдылыман: эрыктыман, лапашым шолтен,  тудым тушто коло сутка кийыктыман. Ошеммекыже, коштыман, туржман… Тÿрысшö тылзе утла наре жап кая. Эшежым шондыгалтаже, шопаш тÿҥалмекыже, моткоч сай огыл пушым луктеш. Йöра эше уремыш луктын кошташ йöршö игече лиеш гын. Пачерыште кошташ гын, пелашемат южгунамже сыра.
- Мый палем, шÿвырым ыштымаште шке гычат ешартышым пурташ тÿҥалынат.
- Ожно шÿвырлан турня йолым, ушкал тÿкым кучылтыныт. А кызытсе илышлан келыштарыде, вер уке: эсогыл кугу тÿкыжымат муаш неле. Сандене шке гыч йöнештараш логалеш. Кызыт тÿкö олмеш пу формым кучылтам, тудым кумыж дене ыштем. Шÿвыр сай йÿкан лийже манын, кумыжым эпоксит клей дене пижыктем, стекловолокном пÿтырем, ÿмбачынже угыч кумыжым келыштарем. Семÿзгарлык ужаш-влакым пÿртÿсыш кол кучаш але емыж погаш лекме годым мöҥгыш кондем. Ломбо, агытанора (боярышник), лыстан пÿнчö гыч ыштенам. Лÿмегож гыч шÿвырым ышташ поснак йöратем.
- Шÿвырым ыштыше мастарже ынде тыяк веле улат, сандене ты семÿзгарым ямдылаш йодмаш шагал огыл, очыни.
- Александр Петрович шÿвырым ыштымым чарнен, ийготшат погынен. А йодмаш уке огыл. Иктыштлан изирак, весыштлан кугурак кÿлеш, йÿк шотыштат тÿрлö шÿвырым ышташ йодыт. Ты семÿзгарым ыштымем кушеч пален налыт – каласен ом керт. Свердловский область, Санкт-Петербург, Москва гычат йодмаш лийын. Чылаже иктаж коло шÿвырым ыштенам, очыни. А шкемын ик шÿвырем гына. Лач тудын денак чыла вере шоктем. Иктым каласынем: кажне гаяк шÿвыр ик семын ок ышталт. Мутлан, ончычшо, ышташ пижын, пашам мучаш марте шукташ тыршем ыле. Но  южгунам кидемак ок кай, тунам омат пиж. Шÿвырым ышташ кумыл кÿлеш…
- Шке жапыштыже тыйым туныктышо лийын, а тый дечет  шÿвырым шокташ тунемше-влак улыт?
- Тунемаш кумылан-влак уке огытыл. Ик ий наре Палантай лÿмеш тÿвыра да сымыктыш колледжыште факультатив семын икмыняр рвезым  туныктенам. Но кызыт мый Чайковский лÿмеш искусство школышто «Сем ото» калык семÿзгар ансамбльым вуйлатем, тидын дене пырля урок-влакым вÿдем. Йоча-влакым марий семÿзгарым шокташ туныктем. Ты  ансамбль шукертсек ышта, шке жапыштыже тудым Эльвира  Герасимова поген. Кызыт тушко индеш йоча коштеш. Но, мыйын шонымаште, марий калыкнан  семÿзгарже-влакым ынена йомдаре, тудым шоктышо-влак радамым ешарынена гын, республикысе культура пашалан вуйын шогышо-влак тургыжланышаш улыт. Ала министерство полшымо дене Йошкар-Олаште марий семÿзгар-влакым: шÿвырым, тÿмырым, иягомыжым, тöтыретпучым да молымат  - ыштыме да олмыктымо ик мастерскойым почаш лиеш. Тудым вараже тоштер-мастерской семынат кучылташ лиеш. Чумыраш нине семÿзгарым ыштен моштышо мастар-влакым да пашам ворандарен колташ ыле…
- Сергей, а тый мыняр семÿзгарым шоктет?
- Шÿвырым, шÿшпыкым, умшагомыжым, олым шÿвырым,  шиялтышым, изишак иягомыжым, тöтыретпучым. Гармоньым шупшкедаш тунемам, гитарым, тÿмырым пералтем.
- А тыйын шочшет-влак семÿзгарым шокташ эше шÿмаҥын шуктен огытыл?

 - Кугурак эргым, Кирилл, изиж годым тÿмырым перкала ыле, но кызыт брейк- данслан кумылаҥын, а весыже, Егор, тидлан эше пеш изи, кызытеш модыш гармошкым гына шупшкеда.
- Семÿзгарым веле огыл, йолташет-влак мебельымат ышташ кумылаҥынат маныт. Чынак мо?
- Тÿмырым ышташ йодыныт. Отказен кертын омыл, ыштен онченам. Теве кызытат тудлан икмыняр йодмаш пурен. Тöтыретпучым ышташ тÿҥалынам. Чебоксар гыч палымем марий семÿзгарлан заказым колтедылеш. А мебель шотышто, пачерыштына тудым чылажымат шке ыштенам, манаш лиеш. Пелашем ынде ремонтым ышташ йодеш, но жапем ок сите, вучалташ йодынам. 
- А кидмастарлыкше тыйын кушеч? Очыни, ачат деч куснен?
- Кочамат кундемлан тале апшат лийын, а ачам плотник пашам сайын пален. Мыламат иктаж лу ияшак товарым кучыктен пуэн. Мончамат, вÿтамат коктынак ыштенна. Изинек чодырам, пурам руаш коштыктен. Сандене тау нунылан… Ачам эше - тале гармонист, но мыйым шокташ туныктен огыл. «Сÿаныш коштын, аракалан шÿмаҥын кертат»,- манын. 
- Изиэт годым артистак лияш шоненат мо?
- Мый изинек спорт дене кылым кученам, сандене физрук але радиомеханик лияш шоненам. Но школым пытарыме кеҥежым Марий театрлан артистлан туныкташ колташ группым погеныт. Мыят тунемаш пурышым…
- От чамане, вет таче марий артист кугу пашадар дене моктанен огеш керт? Пашамат икмыняр вере ышташ логалеш…
- Чаманаш нимолан. Мыланем  пашам келша. А пашадар шотышто, чынак, ешым пукшен лукташ манын, икмыняр вере ышташ логалеш. Пелашемат тыгак пöрдеш. Сандене мöҥгыштö шинчаш жап  уке...
Светлана Носова мутланен.

"Марий Эл" газет, 2013 ий 19 январь 

 

 

Афише

10 декабрьыште /шм/ -
Премьера
Осал чоялык да йöратымаш
16.00 шагатлан
Билетым налаш  

11 декабрьыште /рш/ -
Лесная сказка
11.00 шагатлан 
Билетым налаш   

17 декабрьыште /шм/ -
Юмынӱдыр
16.00 шагатлан
Билетым налаш  

18 декабрьыште /рш/ -
Большое сердце маленького Хрю
14.00 шагатлан 
Билетым налаш  

25 декабрьыште /рш/ -
Большое сердце маленького Хрю
10.00 шагатлан - билетым налаш  
14.00 шагатлан - билетым налаш  
17.00 шагатлан - билетым налаш
 
29 декабрьыште /из/ - 
У Ий пайрем концерт
18.00 шагатлан 
Билетым налаш  

У ий дене!

3 январьыште /кш/ -
Йöратымаш да кöгöрчен-влак
16.00 шагатлан
Билетым налаш  

4 январьыште /вр/ -
Алиса, Анфиса, Аниса
16.00 шагатлан
Билетым налаш 

5 январьыште /из/ -
Эх, кушто ӱдырым муаш?..
16.00 шагатлан
Билетым налаш

6 январьыште /кг/ -
Марий ёлко
Чоя рывыж
10.00 шагатлан
Билетым кассыште налман 

7 январьыште /шм/ -
Поро пошкудо - пел кудо
16.00 шагатлан
Билетым налаш 

8 январьыште /рш/ -
Ойырледа? Огына ойырло!
15.00 шагатлан
Билетым налаш 

22 январьыште /рш/ -
Пысман корем
15.00 шагатлан
Билетым налаш 

27 январьыште /кг/ - 
Марий Элын калык арт., РФ-н сулло арт.
Иван Смирновын 
концертше
18.00 шагатлан 
Билетым налаш  

31 январьыште /кш/ -
Кресӱдыр
18.00 шагатлан
Билетым налаш  

Театр касса 11.00 гыч 19.00 шаг. марте пашам ышта,

14.00 гыч 15.00 шаг. марте - кечывал каныш,
шочмын - каныш кече. 

Билетым  45-16-04, 78-13-78 (касса),
тыгак
89371131952 (Алиса),
89278843375 (Елена) 
34-33-75 (Татьяна)
телефон-влак дене бронироватлаш лиеш.

Виртуальный тур

Йоднеда? Йодса

Те театрын кеч-кудо пашаеҥжылан йодышдам пуэн кертыда, но тыгодым кӧлан йодышым пуынеда – ончыкташ ида мондо. Йодышдам тудлан ончыктена.

Нажмите на изображение, чтобы его изменить

Тенийлан лӱмгече

 
20 октябрьыште
Марий АССР-ын сулло арт.
(1926-1982) -
90 ий 
 
13 ноябрьыште
Марий АССР-ын калык арт.
(1931-2007) -
85 ий 
 
 




Если у Вас есть вопросы или предложения по поводу работы сайта, можете написать администратору: web@shketan.ru
MariRussian (CIS)English (United Kingdom)